Ateliergebouw de Plataan - Deventer

In januari 2009 brandde ateliergebouw de Plataan aan de Ramelestraat in Deventer volledig af. De brand was een grote klap voor de kunstenaars die hun werk in vlammen op zagen gaan.

Van het geld dat de verzekering na de brand heeft uitgekeerd, wordt een nieuw pand neergezet op dezelfde locatie. In het nieuwe gebouw is plaats voor tien ateliers, variërend in grootte. De ateliers worden 'casco' opgeleverd, zodat de kunstenaars ze naar eigen goeddunken kunnen inrichten. Onderdeel van het gebouw is ook een aparte atelierwoning. De bewoner daarvan is tevens de beheerder van het complex.

De Plataan ligt prominent aan één van de grotere doorgaande wegen in de stad, vlak aan het spoor richting Zutphen. Toch is het ook een plek waar weinig toezicht is. Daarom is veel aandacht besteed aan het voorkomen van inbraak. De beheerder kan een oogje in het zeil houden. Elk atelier is bereikbaar via twee openslaande deuren voorzien van glas, waar houten luiken voor kunnen worden geklapt, ook de ramen ter plaatse van de atelierwoning kunnen met luiken worden gesloten. Door de daklichten valt veel licht binnen, metalen lamellen die de felle zomerzon buiten houden zorgen tevens voor inbraakwering.

Het gebouw heeft door het sheddak op het eerste oog iets weg van een fabrieksgebouwtje. De wanden zijn grijs gecementeerd en ook de luiken zijn grijs in gesloten stand. De binnenzijden van alle luiken daarentegen zijn voorzien van felle kleuren. Zijn er kunstenaars aan het werk dan straalt het gebouw kleur uit, is iedereen weg en zijn de luiken dicht dan heeft het gebouw een meer ingetogen grijze uitstraling.

Uitgangspunt bij het ontwerp was ook dat de uiteindelijke exploitatie en beheer een goedkope huur kan dragen, en dat de bouw en indeling flexibel aan te passen is aan de wensen en het gebruik door de individuele kunstenaars.

Om energiekosten te kunnen drukken is ingezet op duurzaamheid; het gebouw maakt gebruik van passieve energie. Er is gekozen voor een compact opzet van het gebouw, waarbij alle wanden en daken zijn voorzien van een hoogwaardig isolatie pakket (Rc 7). Middels daklichten wordt gebruik gemaakt van de warmte van de zon in de herfst en winter, terwijl zomers lamellen de zon buiten houden. Daarnaast is het gebouw voorzien van vloerverwarming/koeling middels een warmtepomp en warmte-koude opslag in de bodem en in wordt in ieder atelier gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning toegepast.

Veel kunstenaars die voorheen hun atelier in de Plataan hadden, hebben nu tijdelijk een ander atelier. Enkele van hen zoals Beeldend kunstenaar Othilia Verdurmen, kunstschilder Jessica Heijkoop en Jorien Maters met de Rozenfabriek (dans) keren weer terug als de nieuwe Plataan gereed is.